PL / EN

Projektownik

26 marca 2017 Spacer po Sadybie

30.03.2017

W niedzielę 26 marca wraz z naszym przewodnikiem – Tomaszem Jastrzębskim - zwiedzaliśmy warszawską Sadybę. Osiedle tworzą dwie sąsiadujące ze sobą osady: „cywilne” Miasto - Ogród Czerniaków, założone w roku 1921 dla wyższej kadry urzędniczej, na terenie dawnej posiadłości Wielkiego Marszałka Koronnego Stanisława Herakliusza Lubomirskiego oraz „wojskowe” Miasto-Ogród Sadyba Oficerska, założone 1923 roku dla oficerów, najbliższych współpracowników Marszałka Piłsudskiego, wokół Fortu Czerniaków. Projekt całego osiedla przygotowali, zainspirowani zachodnioeuropejskimi miastami - ogrodami, architekci Oskar Sosnowski, profesor Politechniki Warszawskiej, i Antoni Jawornicki, kierownik biura planowania w warszawskim magistracie, późniejszy projektant Miasta - Ogrodu Podkowa Leśna.

 

Na spacerze podziwialiśmy domy - dworki i modernistyczne wille, w których mieszkali, m.in.: Edward Szenfeld, dyrektor miejskich wodociągów, Jan Piekałkiewicz ekonomista, autor pierwszego po odzyskaniu niepodległości spisu powszechnego w 1921 roku, Marian Rapacki, profesor SGH, Karol Siciński architekt (proj. schronisko Murowaniec na Hali Gąsienicowej i kilku domów w Kazimierzu Dolnym), Mieczysław Burdowicz, dyrektor Polskiego Towarzystwa Ubezpieczeń „Patria”, Jeremi Przybora, a także: Józef Beck, od końca 1932 minister spraw zagranicznych, gen. dywizji Tadeusz Piskor, dowódca Armii „Lublin” w kampanii wrześniowej 1939 r., gen. dywizji Tadeusz Kasprzycki, dowódca Pierwszej Kompanii Kadrowej Legionów Polskich, płk Henryk Bagiński, uczestnik zaślubin Polski z morzem i założyciel Władysławowa, płk. Jerzy Krzymowski, legionista i uczestnik Bitwy Warszawskiej, szef kontrwywiadu wojskowego.

 

Zobaczyliśmy również: zabytkowy drewniany dworek z 1850 r, w którym kręcono zdjęcia do serialu "Pensjonat pod Różą", gazowe latarnie na ulicy Goraszewskiej i Skwerze „Starszych Panów”, pomnik Kolejki Wilanowskiej, pierwszej podwarszawskiej wąskotorówki od 1892 roku dowożącej pasażerów z okolic ulicy Belwederskiej do Wilanowa, Elektrociepłownię „Siekierki” z kominami sięgającymi 200 metrów, Jezioro Czerniakowskie, największy w Warszawie naturalny zbiornik wodny, a także miejsce, w którym Wojciech Zatwarnicki założył przed wojną najnowocześniejsze w Polsce gospodarstwo ogrodnicze. W latach II wojny światowej działała tam „farma kibucowa”, której działacze utworzyli Żydowską Organizację Bojową i podjęli decyzję o Powstaniu w Getcie Warszawskim.

 

Zwiedziliśmy także Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej w Forcie Czerniaków i obejrzeliśmy stojące tam czołgi, działa, transportery opancerzone, wyrzutnie rakiet, stacje radiolokacyjne, samoloty bojowe. Fort był redutą obrony miasta we wrześniu 1939 r. Walczył tu mistrz olimpijski Janusz Kusociński, dowódca Kompanii Karabinów Maszynowych II Batalionu 360 Pułku Piechoty. Dwukrotnie ranny za bohaterską postawę został 28 września 1939 roku odznaczony Krzyżem Walecznych. 21 czerwca 1940 Niemcy rozstrzelali go w Palmirach.

 

O życiu na Sadybie Jana, Marii Branickich i ich córki i Katarzyny, o społecznikowskich działaniach generała, o nieszczęśliwym wypadku i obciętej stopie jego żony, o pięknej poezji Stanisława Grochowiaka opisującej Marię Branicką - opowiada ciekawie ich córka. Niepublikowane wcześniej wspomnienia Katarzyny Branickiej zatytułowane „Moja matka była królową, ojciec – generałem” można znaleźć na portalu osiedla Sadyba www.sadyba24.pl.

 

Zapraszamy do galerii.